Cảnh báo mới: Uống nước ngọt mỗi ngày làm tăng hơn 2 lần nguy cơ ung thư dạ dày

Thói quen thưởng thức một lon nước ngọt có gas, trà sữa hay nước tăng lực trong bữa ăn hàng ngày là điều rất quen thuộc với nhiều người. Tuy nhiên, đằng sau sự sảng khoái tức thì đó lại là những hiểm họa khôn lường đối với sức khỏe tiêu hóa. Một nghiên cứu chuyên sâu được công bố trên tạp chí y khoa danh tiếng Gastro Hep Advances gần đây đã chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa việc tiêu thụ đồ uống chứa đường hàng ngày và sự gia tăng đột biến của nguy cơ mắc ung thư dạ dày.

Thói quen uống nước ngọt hàng ngày tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với hệ tiêu hóa.

Phát hiện mang tính đột phá từ công trình nghiên cứu quy mô lớn

Từ trước đến nay, các tác nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày thường được nhắc đến là vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), thói quen hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia hoặc chế độ ăn quá nhiều muối và thiếu hụt rau xanh. Đồ uống có đường dù đã được chứng minh có liên quan đến ung thư đại trực tràng hay ung thư vú nhưng vẫn là một “khoảng trống” trong các nghiên cứu về ung thư dạ dày.

Để giải mã mối liên hệ này, các nhà khoa học Mỹ đã phân tích dữ liệu theo dõi dài hạn từ hai nghiên cứu dịch tễ học khổng lồ: Nurses’ Health Study và Health Professionals Follow-Up Study. Quy mô nghiên cứu lên tới gần 177.000 người được theo dõi liên tục trong nhiều thập kỷ.

Kết quả thống kê đáng báo động:

• Người tiêu thụ từ 1 khẩu phần đồ uống có đường (khoảng 237ml) mỗi ngày trở lên có nguy cơ mắc ung thư dạ dày tăng gấp 2,45 lần so với người hiếm khi uống.
• Ở nữ giới: Mức độ rủi ro tăng cao đột biến gấp 3 lần.
• Ở nam giới: Mức độ rủi ro ghi nhận tăng gấp 2 lần.

Nước ngọt ăn kiêng và chất tạo ngọt nhân tạo có an toàn hơn?

Một điểm đáng chú ý trong nghiên cứu là nhóm sử dụng đồ uống sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo (nước ngọt ăn kiêng, nước không đường) không ghi nhận sự gia tăng nguy cơ ung thư dạ dày, kể cả khi dùng với tần suất cao.

Các chất tạo ngọt nhân tạo chưa cho thấy liên hệ với ung thư dạ dày, nhưng vẫn cần dùng chừng mực.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo kết quả này không đồng nghĩa với việc khuyến khích sử dụng vô tội vạ chất làm ngọt nhân tạo. Nhiều nghiên cứu khác vẫn chỉ ra các ảnh hưởng tiêu cực tiềm tàng của chất tạo ngọt đối với hệ vi sinh đường ruột và quá trình chuyển hóa.

Nguyên nhân và cơ chế tác động giả định

Mặc dù đây là nghiên cứu quan sát và chưa khẳng định mối quan hệ nhân quả tuyệt đối, các nhà khoa học đã đưa ra nhiều giả thuyết về mặt sinh học lý giải cho hiện tượng này:

• Tình trạng viêm mạn tính: Lượng đường tinh luyện nạp vào quá nhanh kích hoạt phản ứng viêm trên niêm mạc dạ dày.
• Rối loạn chuyển hóa và tăng cân: Tiêu thụ đường vượt mức dễ dẫn đến béo phì, kháng insulin và thay đổi nồng độ hormone tăng trưởng, tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ác tính phát triển.
• Tổn thương hàng rào niêm mạc: Các loại nước ngọt có tính axit kết hợp với đường làm suy yếu lớp màng bảo vệ dạ dày.

Cách chủ động phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe dạ dày

Để bảo vệ dạ dày và hệ tiêu hóa một cách toàn diện, bạn nên thực hiện các biện pháp điều chỉnh lối sống sau:

• Thay thế nước ngọt, nước ngọt có gas bằng nước lọc, nước khoáng tự nhiên, trà thảo mộc hoặc nước ép rau củ ít đường.
• Hạn chế tối đa các thực phẩm ướp muối mặn, đồ nướng cháy khét và thịt chế biến sẵn.
• Bổ sung chất chống oxy hóa tự nhiên từ trái cây tươi, rau xanh đậm và thực phẩm giàu chất xơ.
• Thăm khám tiêu hóa và tầm soát vi khuẩn HP định kỳ nếu có tiền sử đau dạ dày hoặc trào ngược.

Xây dựng chế độ ăn cân bằng là chìa khóa vàng nâng cao miễn dịch và phòng ngừa bệnh lý dạ dày.

Những điểm cốt lõi cần ghi nhớ

• Uống hơn 1 ly nước ngọt mỗi ngày làm tăng 2,45 lần nguy cơ phát triển ung thư dạ dày.
• Nữ giới chịu ảnh hưởng nặng nề hơn với mức độ rủi ro tăng gấp 3 lần.
• Đồ uống ăn kiêng không làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày trong nghiên cứu này nhưng vẫn cần sử dụng cẩn trọng.
• Cắt giảm đồ uống có đường là bước đi đơn giản nhưng hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa ngay hôm nay.